Hoge Noot is een rubriek op de website van de JOVD. Hier worden opinie artikelen geplaatst van leden. Deze artikelen vertegenwoordigen niet de mening van het Hoofdbestuur!

Door Jelmer Hiemstra, JOVD Groningen

Als iets te mooi is om waar te zijn, dan is dat ook zo!

Een van de laatste wanhoopspogingen om de Euro te redden van de ondergang kwam op 15 november toen Eurocommissaris Michel Barnier met strengere regels kwam voor de credit rating agencies. Hij riep rating agencies op om hun ratings voor EU-landen aan het ESMA (European Securities and Markets Authority) te communiceren. Het was de bedoeling om de publicatie van ratings buiten de openingstijden van de Europese beurzen te laten plaatsvinden, om zo onrust te voorkomen. Met strengere regels wilde de ESMA invloed kunnen uitoefenen op het oordeel van rating agencies. Barnier wilde ook meer concurrentie op het gebied van rating agencies, net als Barosso opperde hij het plan van een Europese variant hierop. Alsof iemand ooit de uitkomsten van een dergelijke Europese rating agency serieus zou nemen.

De laatste tijd hebben we een cyclus van bail-outs en nog meer schulden gezien. Iedere keer werd er gesproken van een flink pakket aan maatregelen dat het vertrouwen in de financiële markten zou herstellen. Om de zoveel weken zou er een plan komen dat definitief was. De koers ging na elke aankondiging iets omhoog om daarna weer naar beneden te kelderen. De rente van langdurige staatsobligaties van de PIGS-landen (Portugal, Italië, Griekenland en Spanje) bleef maar toenemen. Het is duidelijk dat de euro ten koste gaat van de economische groei. De voorstanders van de Euro probeerden eerst met het argument dat de euro ons veel welvaart heeft gebracht de critici tot zwijgen te brengen. Het is vooral de interne vrije markt die Nederland veel welvaart heeft opgeleverd, maar dat deze argumenten ten gunste van de euro worden aangevoerd is onterecht. Een Europese vrije markt kan ook zonder de euro. Iemand die gelooft dat een land zonder de Euro een minder goede exportpositie heeft moet maar eens naar Noorwegen, Denemarken of Zwitserland kijken.

Iedereen kan zien dat het vasthouden aan de euro voor alle 17 landen niet houdbaar is. In plaats van echt de voordelen van de Euro te benoemen, gaan de eurofielen nu over op argument dat het alternatief veel slechter is. Zou een terugkeer naar nationale valuta’s niet ingewikkeld en duur en daardoor onhaalbaar zijn? Nee. Terugkeer naar bijvoorbeeld de gulden of invoering van de ‘neuro’ heeft zeker praktische nadelen, maar deze zijn zeker niet onoverkomelijk. Bijna tien jaar geleden vond een dergelijk proces ook plaats en toen heb ik geen eurofiel horen klagen over hoge kosten of complicaties van de invoering van de euro. Bovendien zijn er anno 2011 minder bankbiljetten in omloop dan in 2002. Ik ben dan ook benieuwd wat nou de werkelijke voordelen zijn van de euro. Dat een interne markt voordelen heeft, daar heb ik geen twijfels over. Ik denk dat een meerderheid van de Nederlanders tevreden is met wat in Europa is behaald met de EEG. Europa wil meer dan alleen economische samenwerking en vrijhandel en dat is nou juist het probleem!

Dan geldt de vraag wat er gaat gebeuren wanneer landen als Griekenland of Italië de euro verlaten. Op de vraag of een land zijn staatsschulden in euro’s kan afbetalen met een gedevalueerde drachme of lire is het antwoord: Nee, dit kan niet, dus zal Italië of Griekenland failliet gaan. Niemand kan nu nog ontkennen dat Griekenland haar schulden niet af zal betalen. Zolang de economische groei van Griekenland structureel achterblijft op de rentebetalingen is herstel niet mogelijk. Griekenland zit nu in een economische ‘deadlock’, doordat meer bezuinigingen leiden tot afname van economische groei en niet bezuinigen betekent dat de rentelasten alleen maar zullen toenemen. Uiteindelijk zal Griekenland dus failliet gaan. Het is beter om nu failliet te gaan en opnieuw te beginnen dan om dit land wat slechts 2% van het BBP van de Eurozone betreft kostte wat het kost te willen redden. Duitsland is de afgelopen eeuw tweemaal failliet verklaard en ook dit land is er uiteindelijk weer bovenop gekomen. Bij een faillissement van Griekenland zal het draagvlak onder de bevolking toenemen en kan het land beginnen met echte hervormingen. Hervormen kun je alleen maar doorvoeren met voldoende draagvlak.

Nu de Eurolanden hun valuta niet meer kunnen devalueren, zie je de correcties tussen landen die voorheen via wisselkoersen werden berekend nu overslaan op de rente op staatsobligaties. Hierbij is het belangrijk om te weten dat een land bij een rente van 7% niet al het benodigde geld op de kapitaalmarkt kan halen. De handel in Europese staatsobligaties van de PIGS-landen is zo goed als stil komen te liggen en het is vooral de ECB die deze obligaties opkoopt. Kyle Bass, hedgefonds oprichter, legt uit dat de enige oplossing voor de schuldencrisis een massale herstructurering is van de schuldenlast. Financiële markten hebben tot nu laten zien weinig vertrouwen te hebben in de ‘Mickey Mouse’ oplossingen waarmee politici steeds op de proppen komen. Ook ons kabinet doet volop mee om een positief geluid te laten horen om zo de markten te kalmeren. Iedereen kan zich de uitspraak van Jan Kees de Jager herinneren dat ‘we geen geld kwijtraken aan Griekenland, maar dat we eraan gaan verdienen doordat we ook rente ontvangen’. Ook Nout Wellink deed destijds een soortgelijke uitspraak en VVD-politici draaien allemaal hetzelfde riedeltje af over dat het redden van Griekenland en de Euro goed is voor onze pensioenfondsen en banken. Onze politici en bewindspersonen kunnen weinig vertellen, omdat door hun woorden de markten onrustig kunnen worden en de val van de euro daardoor een ´self fulfilling prophecy´ zou worden. Het tegenovergestelde is echter waar. Door mooi weer praatjes te verkondigen in plaats van openheid van zaken te geven, geef je de financiële markten het signaal dat er iets mis is. Informatie van politici wordt niet geloofd, waardoor financiële markten zich terughoudend en conservatief gaan gedragen en uitgaan van een ‘worst case’ scenario. Wat verder gebeurt, is dat markten in andere continenten dan Europa gaan investeren vanwege de onzekerheid over de euro. Politici en ook VVD politici moeten zich realiseren dat het niet verstrekken van informatie of veel te positieve informatie een slecht signaal is. Terwijl ze proberen om het vertrouwen van de markten te winnen, bereiken ze precies het omgekeerde.

Het probleem is eigenlijk heel simpel: De globale schuldenlast is de afgelopen negen jaar van 82 naar 210 biljoen dollar gestegen. Dit is een stijging van ongeveer 12% per jaar, terwijl de stijging van de economische groei slechts 4% bedroeg. Voor veel Eurolanden zal het percentage van het BBP wat ze kwijt zijn aan het aflossen van schulden groter zijn dan de jaarlijkse economische groei. Als dit het geval is, dan is er geen weg meer terug en is faillissement en afschrijving van de schulden de enige mogelijkheid. Het opkopen van deze schulden door de ECB maakt het alleen maar erger doordat de ECB deze schulden opkoopt met geld wat het niet heeft en dus een gevaarlijke bubbel creëert wat als een boemerang terugkomt in de toekomst. Bij deze crisis hebben de eurofielen een tweetal zaken nog steeds niet geleerd: Ten eerste kun je een schuldencrisis niet oplossen met nog meer schulden. Ten tweede geldt: Wanneer een patiënt ziek is en besmettingsgevaar oplevert (denk aan Griekenland), is quarantaine de oplossing. Het is in zo’n geval niet wenselijk om gezonde mensen bij de patiënt te zetten. De minst slechtte oplossing is dat landen failliet gaan en zich terugtrekken uit de eurozone. Dit gaat gepaard met herstructurering van de schulden. Hiervoor zal binnen de EU een verdragswijziging moeten worden gerealiseerd.

Je kunt niet zowel de euro als een democratie hebben. De Europese leiders zijn helaas bereid om kostte wat het kost de euro te redden, ook als dit ten koste gaat van democratie. We hebben gezien wat er in Italië en Griekenland is gebeurd. De bevolking is buitenspel gezet en een Brussels gezinde regering kan nu aan het werk om het noodpakket te implementeren.

De Eurozone heeft de Noordelijke en vooral eurosceptische lidstaten harder nodig voor het succes van de EU dan andersom. Het is niet meer dan normaal dat geldt ‘wie betaalt bepaalt’ en Nederland moet in plaats van het braafste jongetje van de klas te zijn eens opkomen voor de Nederlanders. Een eerste voorwaarde voor meer hulp uit Nederland voor het EFSF zou moeten gaan over het afschaffen van het landbouw- en visserijbeleid van de EU. Dit geeft een boost voor de meeste Europese economieën, voedselprijzen zullen dalen en als gevolg zal de Europese consument veel geld worden bespaard. De afschaffing zal meer opleveren voor Afrika en de derde wereld dan al het geld aan ontwikkelingshulp bij elkaar! Verder kan Nederland alle onnodige EU-regelgeving schrappen en zich weer focussen op een EU dat wel werkt, namelijk een Europa gebaseerd op vrijhandel en economische samenwerking, oftewel de EEG. 

Hier ligt voor ons als jongerenorganisatie de kans om met een visie te komen over wat we moeten doen met de huidige eurocrisis. De vraag is niet langer ‘wat voor soort Europa willen wij’? Hoe dan ook, het Europa dat wij als liberalen willen dat krijgen we niet, de vraag is welke stappen we vervolgens moeten nemen. Voor mij geldt dat Europa met deze eurocrisis heeft laten zien dat een gecentraliseerd Europa niet werkt. Tegelijkertijd geldt dat we alles wat we op het gebied van Europese samenwerking hebben opgebouwd niet in één keer moeten weggooien. De voordelen van de interne markt en vrijhandel behouden wij en de rest kan in ‘the dustbin of history’. Als we de EU niet kunnen veranderen dan zit er maar één ding op en dat is wegwezen. Nederland wordt dan geen Europees land, maar een wereldland.

Bronnen:

http://www.nationalreview.com/corner/279148/quitting-euro-daniel-hannan

http://www.bbc.co.uk/news/business-15739234

http://xandernieuws.punt.nl/?id=645374&r=1&tbl_archief=&

http://www.telegraph.co.uk/comment/6622384/Daniel-Hannan-EU-is-in-a-democratic-mess.html